Warmtepomp in een jaren 70 of 80 woning: kan dat echt?

Ja, een warmtepomp kan vaak ook in een jaren 70 of 80 woning. Maar niet elke woning is direct klaar voor een volledig elektrische warmtepomp. De juiste keuze hangt vooral af van drie dingen: isolatie, radiatoren en stroomaansluiting.

Veel woningen uit de jaren 70 en 80 zijn later deels verbeterd. Denk aan dubbel glas, dakisolatie, vloerisolatie of spouwmuurisolatie. Daardoor kan een hybride warmtepomp vaak al goed werken. All-electric kan ook, maar vraagt meestal een betere voorbereiding.

Waarom is dit woningtype interessant?

Jaren 70 en 80 woningen zijn vaak ruim, hebben een cv-installatie met radiatoren en zijn gebouwd vóór de huidige isolatiestandaarden. Dat maakt ze niet ongeschikt, maar wel afhankelijk van de maatregelen die al zijn genomen.

De grootste fout is om direct een warmtepomp te kiezen zonder eerst de woning te beoordelen. Dan loop je risico op:

te hoge stroomkosten;
onvoldoende comfort;
veel geluid door een te zwaar belaste installatie;
dure aanpassingen achteraf;
een warmtepomp die niet efficiënt werkt.

Stap 1: check eerst de isolatie

Een warmtepomp werkt het best met lage watertemperaturen. Waar een cv-ketel water vaak tot hoge temperatuur verwarmt, werkt een warmtepomp meestal efficiënter bij lagere temperaturen.

Milieu Centraal geeft aan dat een goed geïsoleerd huis vaak warm kan worden met water van 30 tot 55 graden. Belangrijk zijn vooral dakisolatie, vloerisolatie, HR++ glas, spouwmuurisolatie en het dichten van naden en kieren.

Voor een jaren 70 of 80 woning geldt praktisch:

matig geïsoleerd: begin meestal met hybride;
redelijk geïsoleerd: hybride of all-electric ready kan interessant zijn;
goed geïsoleerd: all-electric wordt realistischer;
slecht geïsoleerd: eerst isoleren, daarna warmtepomp kiezen.

Stap 2: doe de 50-gradentest

De 50-gradentest is een simpele praktijkcheck. Zet in een koude periode de cv-ketel op maximaal 50 graden aanvoertemperatuur. Blijft de woning comfortabel warm, ook in de ochtend na een koude nacht? Dan is de woning kansrijker voor lage temperatuurverwarming.

Wordt het huis niet goed warm, dan moet je eerst iets verbeteren:

extra isoleren;
radiatorventilatoren plaatsen;
radiatoren vergroten;
convectoren plaatsen;
vloerverwarming aanleggen;
waterzijdig inregelen.

Deze test vervangt geen technisch advies, maar voorkomt wel dat je blind een warmtepomp koopt.

Stap 3: kijk naar je radiatoren

Veel bestaande radiatoren kunnen blijven hangen, maar niet altijd. Een warmtepomp vraagt dat radiatoren genoeg warmte afgeven bij lagere temperatuur.

Vloerverwarming is gunstig, maar niet verplicht. Ook moderne radiatoren, convectoren of radiatoren met ventilatoren kunnen geschikt zijn. Ouderwetse radiatoren met weinig warmteafgifte zijn minder geschikt.

Laat daarom per kamer beoordelen of het afgiftesysteem voldoende vermogen heeft. Vooral de woonkamer, badkamer en werkkamer zijn belangrijk.

Hybride of all-electric?

Hybride warmtepomp

Een hybride warmtepomp werkt samen met je cv-ketel. De warmtepomp doet het grootste deel van het jaar het verwarmingswerk. De cv-ketel springt bij op koude dagen en levert meestal warm tapwater.

Dit is vaak de veiligste keuze voor jaren 70 en 80 woningen die al redelijk geïsoleerd zijn, maar nog niet volledig klaar zijn voor aardgasvrij.

Voordelen:

minder ingrijpend;
lagere investering dan all-electric;
werkt in meer bestaande woningen;
cv-ketel vangt piekmomenten op.

Nadeel: je blijft deels gas gebruiken.

All-electric warmtepomp

Een all-electric warmtepomp vervangt de cv-ketel volledig. Je woning gebruikt dan geen gas meer voor verwarming en warm water.

Dit vraagt meer voorbereiding:

goede isolatie;
geschikt afgiftesysteem;
ruimte voor boilervat;
passende meterkast;
goede installatieberekening.

All-electric is vooral logisch als de woning al goed geïsoleerd is of als je toch grondig gaat verbouwen.

Vergeet de meterkast niet

Een warmtepomp gebruikt stroom. Combineer je die met zonnepanelen, inductiekoken en een laadpaal, dan moet de meterkast dit aankunnen. Vaak is een 3-fase aansluiting verstandig, maar dat hangt af van het vermogen van de apparaten.

Laat daarom tegelijk controleren:

type aansluiting;
vrije groepen;
hoofdzekering;
ruimte in de groepenkast;
toekomstige laadpaal of thuisbatterij.

Subsidie: check de actuele ISDE-regels

Voor een nieuwe warmtepomp kun je als woningeigenaar mogelijk ISDE-subsidie aanvragen. RVO vermeldt dat de warmtepomp nieuw moet zijn, voor ruimteverwarming of tapwaterverwarming gebruikt moet worden, en door een bouwinstallatiebedrijf geïnstalleerd moet zijn. De subsidie wordt na installatie aangevraagd, binnen 24 maanden.

Controleer altijd vooraf of het gekozen apparaat op de meldcodelijst staat en aan de actuele voorwaarden voldoet.

Conclusie

Een warmtepomp in een jaren 70 of 80 woning kan zeker, maar de uitvoering moet passen bij de woning. In veel gevallen is hybride de meest verstandige tussenstap. All-electric is vooral geschikt als isolatie, radiatoren en meterkast al op orde zijn of worden aangepakt.

De beste volgorde is:

isolatie controleren;
50-gradentest doen;
radiatoren beoordelen;
meterkast checken;
pas daarna warmtepomp kiezen.

Advies: koop geen warmtepomp op basis van alleen woonoppervlak. Laat eerst een warmteverliesberekening of technische woningscan maken. Dat voorkomt een te dure, te kleine of inefficiënte installatie.

Wil je weten welke opties passen bij jouw situatie? Lees ook Warmtepomp kiezen: hybride, lucht-water of volledig elektrisch.

Bronnen

Milieu Centraal — Lagetemperatuurverwarming: https://www.milieucentraal.nl/energie-besparen/duurzaam-verwarmen-en-koelen/lagetemperatuurverwarming-ltv/
Vereniging Eigen Huis — Is mijn huis geschikt voor een warmtepomp?: https://www.eigenhuis.nl/verduurzamen/verwarmen/warmtepomp/is-mijn-huis-geschikt-voor-een-warmtepomp
RVO — ISDE warmtepomp woningeigenaren: https://www.rvo.nl/subsidies-financiering/isde/woningeigenaren/warmtepomp