Moet je nu een vast energiecontract afsluiten in 2026?
Redactie Installatievergelijken.nlGepubliceerd op
Moet je nu een vast energiecontract afsluiten in 2026?
De gasprijs staat op het hoogste punt in ruim drie jaar, en dat voel je meteen als je nu een nieuw contract afsluit. Moet je daarom nu een vast energiecontract afsluiten, of kun je beter wachten? Het eerlijke antwoord: voor huishoudens die toch moeten verlengen of overstappen, is een vast contract op dit moment een redelijke keuze voor zekerheid — maar er zit één adder onder het gras waar je op moet letten.
Waarom stijgt de gasprijs nu zo hard?
De aanvoer van vloeibaar gas (LNG) staat onder druk door de oorlog met Iran en de onrust rond de Straat van Hormuz. Op de groothandelsmarkt lag de gasprijs begin augustus nog rond €58 per MWh; inmiddels is dat circa €80 per MWh. Dat is het hoogste niveau in ruim drie jaar en meer dan twee keer zoveel als vóór het uitbreken van de oorlog (Bron: ACM Energiemonitor, september 2026).
Daar komt een tweede probleem bij: de gasopslagen zijn slecht gevuld. De Nederlandse opslagen staan op 52%, tegen 69% op dezelfde datum vorig jaar. Europees is het gemiddelde 68%, vorig jaar 77% (Bron: ACM). Hoe leger de opslag, hoe meer er in de winter tegen hoge prijzen bijgekocht moet worden.
Belangrijk voor jouw afweging: ook de prijs voor levering over enkele maanden is hoog. Handelaren verwachten dus níet dat de prijzen snel weer dalen (Bron: ACM).
Wat betekent dit voor jouw energierekening?
De tarieven voor huishoudens volgen de groothandelsmarkt met enige vertraging. Vaste contracten voor gas werden de afgelopen maand circa 4% duurder, vaste contracten voor elektriciteit circa 1,5%. Daarmee ligt het consumententarief voor nieuwe contracten op het hoogste niveau van de afgelopen drie jaar (Bron: ACM Energiemonitor, september 2026).
| Contractvorm | Wat er nu gebeurt |
|---|---|
| Variabel | Wijzigt meestal vier keer per jaar en beweegt mee met de markt, omhoog én omlaag |
| Vast, nieuw af te sluiten | Circa 4% duurder dan een maand eerder voor gas, 1,5% voor stroom |
| Vast, lopend contract | Blijft ongewijzigd tot het einde van de looptijd |
| Dynamisch | Volgt de groothandelsprijs per dag of kwartier — direct risico, direct voordeel |
(Bron: ACM)
Concreet betaal je voor een nieuw contract momenteel rond €1,60 per kuub gas en €0,29 per kWh stroom. Het verschil tussen leveranciers loopt op tot €415 per jaar, dus vergelijken levert hier meer op dan de contractvorm zelf (Bron: Energievergelijk.nl, peildatum 8 september 2026).
Zit je al in een vast contract? Dan verandert er voorlopig niets. Moet je binnenkort verlengen, of ben je nog nooit overgestapt, dan is dit wél het moment om je opties op een rij te zetten.
Is een vast energiecontract afsluiten nu verstandig?
Dat hangt af van jouw situatie — en dat is niet alleen onze mening. Ook de ACM adviseert consumenten om zelf een afweging te maken op basis van hun eigen omstandigheden, niet op basis van paniek (Bron: ACM). Wel raadt de toezichthouder aan om vóór het begin van het stookseizoen te controleren of je contract nog past: veel huishoudens zetten in oktober de verwarming weer aan, en dit jaar is dat extra relevant door de lage vulgraden en de volatiele gasprijzen (Bron: ACM).
Een vast contract past goed bij je als:
- je zekerheid wilt over je maandlasten, ook als de winter duur uitpakt;
- je geen zin of tijd hebt om je verbruik actief te sturen op prijs;
- je huidige contract op korte termijn afloopt, of je bent nog nooit overgestapt.
Twijfel je tussen vast en dynamisch? Vergelijk energiecontracten op basis van jouw eigen verbruik.
Is elk 'vast' contract ook echt vast?
Niet altijd, en dat is een belangrijke waarschuwing. In mei 2026 greep de ACM in bij meerdere energieleveranciers die een clausule in hun voorwaarden hadden opgenomen om de gasprijs van lopende vaste contracten tussentijds tóch te verhogen — vanwege toekomstige Europese milieuregels. De ACM heeft dat verboden: een leverancier mag het tarief van een vast contract niet aanpassen zonder dat jij daarmee akkoord gaat (Bron: ACM ConsuWijzer).
Eén uitzondering: belastingen en netbeheerkosten mag een leverancier wél doorberekenen, ook bij een vast contract (Bron: ACM ConsuWijzer). Lees daarom altijd de voorwaarden voordat je tekent, en let op clausules die verwijzen naar toekomstige wetgeving of "kostenstijgingen" — dat is een rode vlag.
Wanneer is dynamisch of wachten juist beter?
Een dynamisch contract kan voordeliger zijn als je je verbruik daadwerkelijk kunt sturen, bijvoorbeeld met een thuisbatterij, elektrische auto of warmtepomp die je op de goedkoopste uren laat draaien. Bij een dynamisch contract volgen de tarieven de groothandelsmarkt per dag of zelfs per kwartier: je draagt direct het risico van een prijspiek, maar profiteert ook direct van momenten met veel zon en wind (Bron: ACM). Voor gas biedt dat weinig voordeel, omdat de gasprijs binnen één dag veel minder wisselt dan de stroomprijs.
Wanneer is nu vastzetten géén goed idee?
Heb je al een vast contract dat nog een tijd doorloopt? Dan hoef je niets te doen — je tarief verandert sowieso niet tot de einddatum, ongeacht wat de gasprijs doet.
Kun je je verbruik actief sturen dankzij een thuisbatterij, elektrische auto of slim aangestuurde warmtepomp? Dan kan een dynamisch contract op de lange termijn voordeliger uitpakken dan een vast tarief dat je nu, op een piekmoment, vastklikt. Bedenk daarbij dat niemand met zekerheid kan voorspellen hoe de gasprijs zich ontwikkelt: vastzetten is zekerheid kopen, geen garantie op de laagste prijs.
Veelgestelde vragen
Wat gebeurt er als mijn contract afloopt en ik niets doe?
Dan zet je leverancier je automatisch over op een variabel tarief, vaak het duurste type contract. Check daarom op tijd wanneer je contract afloopt, zodat je niet ongemerkt overstapt op het duurdere tarief.
Mag mijn leverancier de prijs van mijn vaste contract verhogen?
Nee, niet zomaar. Bij een vast tarief liggen jij en je leverancier voor de hele looptijd vast aan de afgesproken prijs. Alleen belastingen en netbeheerkosten mag de leverancier wel doorberekenen (Bron: ACM ConsuWijzer).
Is een dynamisch contract nu slimmer dan vast?
Alleen als je je verbruik echt kunt verschuiven naar goedkope uren, bijvoorbeeld met een thuisbatterij of elektrische auto. Zonder die sturing draag je vooral het prijsrisico, zonder er het voordeel van te hebben.
Kan ik altijd kosteloos overstappen naar een ander vast contract?
Bij een lopend vast contract kan een opzegvergoeding gelden als je vroegtijdig overstapt. Check dit in je contractvoorwaarden voordat je opzegt. Bij een variabel contract mag je wél altijd kosteloos opzeggen (Bron: ACM ConsuWijzer).
Moet ik voor 1 jaar vastzetten, of langer?
Dat is nu minder eenduidig dan je zou denken. Een langere looptijd geeft meer zekerheid, maar ook meer risico dat je vastzit als de markt daalt. Opvallend is dat in september 2026 juist de driejarige contracten de laagste tarieven hebben (Bron: Energievergelijk.nl). Elke leverancier moet daarnaast minimaal een eenjarig modelcontract met vast tarief aanbieden, dus die keuze heb je altijd (Bron: ACM).
Loopt mijn leverancier financieel risico bij deze prijzen?
De ACM houdt hier toezicht op en toetst met stresstests of leveranciers plotselinge prijsschokken kunnen opvangen. Dat toezicht is sinds het begin van de oorlog met Iran aangescherpt; uit controles bleek dat de onrust nog niet tot financiële problemen bij leveranciers had geleid (Bron: ACM).
Conclusie
De gasprijs staat historisch hoog, de gasopslagen zijn slechter gevuld dan vorig jaar en handelaren verwachten geen snelle daling. Een vast contract geeft de meeste huishoudens rust voor het stookseizoen, mits je let op verborgen escalatieclausules in de voorwaarden. Kun je je verbruik sturen, dan is dynamisch het overwegen waard. Let vooral op het verschil tussen leveranciers: dat loopt op tot €415 per jaar. Vergelijk energiecontracten op basis van jouw situatie, of bereken met onze Energiecalculator wat besparen op je verbruik oplevert, ongeacht welk contract je kiest.
Bronnen
- ACM — Energiemonitor september 2026: gasprijs op hoogste niveau in ruim drie jaar: https://www.acm.nl/nl/publicaties/energiemonitor-acm-gasprijs-op-hoogste-niveau-ruim-drie-jaar-ook-elektriciteit-duurder-geworden
- ACM ConsuWijzer — Mijn energieleverancier verhoogt de tarieven: https://consument.acm.nl/elektriciteit-en-gas/energieleverancier-verhoogt-tarieven
- Energievergelijk.nl — Laagste en hoogste stroom- en gasprijzen van september 2026: https://www.energievergelijk.nl/nieuws/dit-zijn-de-laagste-en-hoogste-stroom-en-gasprijzen-van-september
Klaar om de volgende stap te zetten?
Ontvang tot 4 vrijblijvende offertes van erkende installateurs in je regio.